Αρχική Σελίδα


Άρθρα Γνώμες Φωτογραφίες
Πέρδικα


Η πατρίδα μας φιλοξενεί στη φύση της τρία είδη πέρδικας. Την πετροπέρδικα (ΓΚΡΕΚΑ, την Νησιώτικη και την πεδινή). Η ΓΚΡΕΚΑ είναι ένα από τα δημοφιλέστερα θηράματα, μοναδικό στον κόσμο, μνημείο της φύσης και εθνικό μας θήραμα. Οι συνειδητοποιημένοι κυνηγοί το αντιμετωπίζουν σε μεγάλη προσοχή και υπευθυνότητα.


Η πετροπέρδικα πραγματικά έχει εγκαταλειφθεί και αφεθεί στην μοίρα της, αφού ο βιότοπος της έχει σοβαρές αλλοιώσεις λόγω μεταβολής του.

Όλες οι προσπάθειες μας πρέπει να στραφούν στην κατεύθυνση για ανάπτυξη του πληθυσμού της και για την επαναφορά σε τόπους με θνησιγενή κατάσταση. Οι τραγικές επιπτώσεις οφείλονται κυρίως στην άτακτη φυγή ορεσίβιων κατοίκων που καλλιεργούσαν ορεινές περιοχές με σιτηρά και αναζήτησαν καλύτερη τύχη στις μεγάλες πόλεις. Η εξασφάλιση διατροφής χωρίς παραδοσιακές καλλιέργειες σιτηρά, βρώμη, κριθάρι, βίκο μετέβαλε την γη σε αφιλόξενη, για την πέρδικα αλλά και για τα φτερωτά και τα τριχωτά είδη. Η πέρδικα όπως και όλα τα άγρια ζώα είναι προϊόντα της γης.

Η αναπαραγωγή της, η αύξηση της και η μείωση της εξαρτώνται από την χρήση της γης, η οποία παραμένει ένα ξερό και φρυγανικό τοπίο.

Για την θεραπεία αυτού του προβλήματος και φυσικά την ανάπτυξη του είδους πρέπει να προχωρήσουμε σε σπορές, αγόνων εκτάσεων με παραδοσιακές καλλιέργειες. Έτσι θα αποκατασταθούν οι διαταραγμένοι βιολογικού παράγοντες και με φυσικό τρόπο, δεν θα χαθούν οι φυσικοί βιότοποι και θα έχουμε αύξηση του πληθυσμού της πέρδικας, αλλά και των ενδημικών θηραμάτων. Η πετροπέρδικα είναι ένα χαριτωμένο πουλί με κοκκινωπή γυαλάδα, με λίγες μαύρες και καφέ στην άκρη πινελιές στα πλαϊνα του στήθους της με μαύρο περιδέραιο, με κοκκινωπά χείλη (ΜΥΤΗ) και κατακόκκινα πόδια. Τα χαριτωμένα πόδια της, το προτεταμένο στήθος της, με το καμαρωτό ψηλά κεφαλάκι της, με μάτια που αστραποβολούν εξυπνάδα πλάσμα, με μοναδικό και χαριτωμένο περπάτημα.



Αυτό το μοναδικό και χαριτωμένο περπάτημα της που είναι το ίδιο γρήγορο και ζωηρό, είτε περπατάει σε χώμα, είτε περπατάει σε βράχους, πήρε σαν σύμβολο ο λαός μας για να τραγουδήσει την γυναίκα και λέει «ΠΕΡΔΙΚΑ ΜΩΡΗ ΠΕΡΔΙΚΑ ΠΟΥ ΠΕΡΠΑΤΕΙΣ ΛΕΒΕΝΤΙΚΑ». Ο κατάλογος των δημοτικών τραγουδιών και στοιχνολογημάτων ατελείωτος, που μιλούν για την πέρδικα και την ομορφιά της, το μοναδικό περπάτημα της, αλλά και το χαρούμενο λάλημα της.

Η ΓΚΡΕΚΑ ζει στην Στερεά, στην Ήπειρο, την Θεσσαλία, την Β. Ελλάδα, Β Εύβοια, την Πάρνηθα και την Πελοπόννησο.

Καταφέρνει και επιβιώνει σε γυμνά και σπάνια βουνά ή με λίγη και αρκετή βλάστηση από φτέρες από κέδρα, από πουρνάρια και κουμαριές, από κοντοέλατα, σε υψηλές κορφές και κορυφογραμμές από βράχια ως και 2500 υψόμετρο.

Το καλοκαίρι χαμηλώνουν για να βρουν νερό. Με τις πρώτες βροχές τραβιώνται για τα υψηλά, μόλις όμως χιονίσει κατεβαίνουν στα χαμηλά και ζουν εκεί μέχρι να περάσει ο χειμώνας.

Μέσα σ’ αυτή την περιοχή ζουν κοπαδιαστά από 5-10 πουλιά οικογένεια της τελευταίας γέννας. Μην παραξενευτείτε όμως αν συναντήσεται κοπάδι από πολλά πουλιά, διότι ανταμώνουν για λίγες μέρες. Θυμάμαι σε ένα βουνό της Στερεάς Ελλάδας μόλις είχε βρέξει και είχαμε μεταβεί με τον μακαρίτη τον θείο ΚΙΜΩΝ να ανιχνεύσουμε κάποιο κοπάδι για να κυνηγήσουμε την Τετάρτη που άρχιζε το κυνήγι της. Ήταν Κυριακή πρωί, μέσα στην βαθειά χαραυγή, ανεβήκαμε μία πλαγιά και στο κατέβασμα μίας άλλης λαγκαδιάς βλέπω τη σκύλα μου, της φυλής POINTER με το όνομα BELLA, να ακολουθεί πέρδικες. Για μια απόσταση 150-200 μέτρα τις ακολουθούσε με μεγάλη ένταση έως ότου άρχισε να γατοπερπατάει, να τις ποντάρει και γύρω στα τριάντα μέτρα μπροστά μου παγώνει σε φέρμα. Άρχισα να πλησιάζω τη BELLA και να προσπαθώ να μαντέψω που είναι λαγιασμένες, όταν ξαφνικά ένα τρανταχτό «ΜΠΡΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙ…………..», που έκαναν οι μικρές φτερούγες τους, σηκώνοντας το βαρύ κορμί τους με έκαναν να νιώσω κάτι σπάνιο και συγχρόνως μοναδικό. Πρέπει να σηκώθηκαν τουλάχιστον 200 πουλιά. Άλλες έφευγαν αριστερά, άλλες δεξιά και άλλες ευθεία. Η σκύλα με τα τρία νεαρά εκπαιδευόμενα κουτάβια της άρχισαν να τρέχουν γρήγορα, πότε σε πόντες, και πότε κάνοντας φέρμες ξεδιπλώνοντας και δείχνοντας την κυνηγετική τους μανία. Θα έλεγα πως δεν μπορώ να θυμηθώ κάτι ανάλογο παρόλο ότι μεγάλωσα στο υπέροχο φυσικό περιβάλλον της και στο βασίλειο της. Από τις πρώτες μου μνήμες της παιδικής της παιδικής μου ηλικίας αντίκριζα πέρδικες δίπλα στη στάνη που διατηρούσε ο συγχωρεμένος ο παππούς μου όταν με έπαιρνε μαζί του ιππεύοντας την Φλώρα φοράδα του που ήταν ένα υπέροχο και δυνατό Άλογο. Ανεπιφύλακτα θα πω ότι παρέμεινα φυσιολάτρης κυνηγός με συνείδηση οικολόγου κυνηγού, χωρίς υστερία για το θήραμα, αλλά με ευαίσθητες ψυχές για την προστασία του περιβάλλοντος. Η συχνή επαφή με την φύση, έγινε παράγοντας γνώσης, με συνείδηση στην προστασία του περιβάλλοντος και έφθασα στο σημείο, να γνωρίζω, να αγαπώ και να χαίρομαι την φύση και τους καρπούς της. Πολλές φορές συναντάμε 2 – 3 πέρδικες καθώς και μοναχικές. Πιθανόν να σκοτώθηκαν οι υπόλοιπες από το κοπάδι, ή να φαγώθηκαν από αλεπούδες ή αρπακτικά. Σ’ αυτή την περίπτωση ή συνείδηση του οικολόγου κυνηγού, θα προστατεύσει τα πουλιά αυτά, γιατί καταλαβαίνει, ότι κάθε ζευγάρι που μένει, θα αναπαραχθεί, θα δημιουργηθούν νέες οικογένειες θα έχει την δυνατότητα να βλέπει, να ακούει και να βρίσκει πέρδικες, αλλά να βρίσκονται οι επόμενες γενιές κυνηγών. Για να διατηρηθούν στη ζωή βοσκούν και τρέφονται με σπόρους καρπούς, χλόη, σαλιγκάρια, σκουλήκια, σκορδίλια, αγριοκρέμμυδα και μικρά χαλίκια που βοηθούν στην πέψη της τροφής της. Με το σούρουπο κουρνιάζουν και κοιμούνται στις συνηθισμένες κούρνιες σε κάπως ψηλά μέρη από βράχια. Το πρωί με το πρώτο γλυκοχάραμα ο αρσενικός αρχίζει και το λέει τσουκ – τσουκ – τσουκουτσκουκ, συνοδευμένος ύστερα από όλο το κοπάδι, που όταν ακούγεται από τον συνειδητοποιημένο φυσιολάτρη οικολόγο και αθλητή κυνηγό, ονειρεύεται, προγραμματίζει μια αθλητική και λεβέντικη κυνηγετική εξόρμηση, με τον σκύλο φέρμας του, για συγκίνηση, εκεί που η ανθρώπινη ψυχή αδελφώνεται, με την μητέρα φύση και επικοινωνεί μυστικά με τον δημιουργό της, Μόλις τελειώσει το λάλημα τους, το τρανταχτό μπρρρ τις συνοδεύει να κατέβουν χαμηλότερα. Οι κυνηγοί ας κοιτάζουν προς τα πάνω να τις δουν που θα γείρουν και θα πιάσουν για να βοσκήσουν χωρίς αυτό να συμβαίνει πάντα. Βοσκώντας και περπατώντας, ανεβαίνουν τις πλαγιές, πλησιάζουν στις πηγές πίνουν νερό, ψειρίζονται και παίρνουν το αμμόλουτρο τους. Το νερό είναι απαραίτητο για την πέρδικα. Χωρίς νερό δεν ζει και δεν ευδοκιμεί. Όπου υπάρχει νερό υπάρχουν και πέρδικες όπου δεν υπάρχει κατάσταση είναι θνησιγενής και θα παραμείνει θνησιγενής αν δεν καλυφθούν οι βιοτικές της ανάγκες. Θα προσπαθεί να σκεπάσει την δίψα της στα αγριοκρέμμυδα στα διάφορα σκορδίλια και στα σαλιγκάρια του όρους, τα οποία δεν είναι αρκετά για τον οργανισμό της. Στην περίοδο του κυνηγίου ο κυνηγός που να κυνηγήσει σε τέτοιες περιοχές πέρδικες, θα διαπιστώσει καχεκτικότητα μικρό μέγεθος και έλλειψη ζωηράδας.

Ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες αρχίζουν και τα ζευγαρώματα. Τα αρσενικά (ΚΩΤΣΟΙ) μέχρι να ζευγαρώσουν δίνουν μεγάλες μάχες, μέχρι να αισθανθούν την παρουσία της κότας δίπλα τους γιατί είναι πουλιά φιλήδονα. Η κότα σε μια απλή φωλιά που την κατασκευάζει με λίγα ξυλαράκια και χόρτα γεννάει 10 – 16 αυγά. Δεν θα ξεχάσω μια φωλιά που έχει ανακαλύψει ο παππούς μου με 22 αυγά, εγώ βρισκόμουν τότε στο πρώτο στάδιο της εφηβίας και με πήγε και έδειξε την φωλιά. Πράγματι πλησίασα την είδα και μέτρησα τα αυγά χωρίς να τα αγγίξω, γιατί τα εγκαταλείπει, έτσι με συμβούλευε ο παππούς μου, αλλά και να μην την μαρτυρήσω σ’ άλλον διότι είναι γρουσουζιά και θα τα φάει φίδι. Σίγουρα αν τα μαρτυρούσα, κάποιος θα έπαιρνε τα αυγά της και δεν θα είχε αναπαραγωγή πιθανόν τα περισσότερα αυγά να οφείλονται σε γέννα κάποιας άλλης κότας Άκουγα όμως ότι η πέρδικα γεννάει μέχρι 40 αυγά και έχει δυνατότητα όπως η όρνιθα. Έτσι πίστευα από μαρτυρίες κτηνοτρόφων και παραδοσιακών κυνηγών. Μεγαλώνοντας και παρατηρώντας κάμποσες φωλιές, διαπίστωσα τις ώρες που το ζευγάρι απομακρύνονταν από 6-16 αυγά. Χωρίς να ενοχλώ το ζευγάρι από τις πρώτες μέρες που γεννούσε η πέρδικα, κάνοντας ένα αυγό κάθε μέρα, συνήθως πρωινές ώρες και ελάχιστες απόγευμα, διαπίστωσα ύστερα από 22 μέρες επώασης βγήκαν στον κόσμο, τα μικρά περδικάκια. Άλλοτε βγαίναν 5, άλλοτε 8, άλλοτε δέκα (10), άλλοτε 12, ενώ τα κλουβιασμένα αυγά τα άφηνε έξω από την φωλιά σπασμένα. Πριν καλά – καλά πέσει το τσόφλι από το χνουδωτό κορμί τους αρχίζουν να περπατούν και παίρνουν τα πρώτα μαθήματα διατροφής. Το ζεύγος πέρδικας δείχνει για τα μικρά τους εξαιρετική αγάπη και προστασία. Δεν φοβούνται τα διάφορα αγρίμια και ρίχνονται με κίνδυνο την ζωή τους. Μεταχειρίζονται επίσης διάφορα τεχνάσματα, όπως κάνει την τραυματισμένη ότι δεν μπορεί να πετάξει, ξεγελώντας τον κάθε εχθρό τα απομακρύνουν και τα καταφέρνουν να τα σώνουν. Αλλά και το ιδιόρρυθμο κράξιμο των γονιών τους μπρος τον κίνδυνο, υποδεικνύουν στα περδικάκια να λουφάξουν και να πέφτουν ανάσκελα, κρατώντας στα ποδαράκια τους διάφορα φύλλα και ξερόχορτα, καταφέρνουν και γλιτώνουν, αφού δεν διακρίνονται. Είμαι πεπεισμένος για την συμπεριφορά τους αυτή γιατί έχει συμβεί να ανταμώσω περδικάκια μαζί με τους γονείς τους πολλές φορές και πράγματι χάνονται με μεγάλη ευκολία. Κάποια φορά όμως ενώ παρατηρούσα την γρηγοράδα που εξαφανιζόντουσαν ένα μικρό περδικάκι πηγαίνει και χώνεται σε ένα δοχείο πλαστικό, κομμένο, από λάδια αυτοκινήτου που είχε αφεθεί από συνεργείο που κατασκευάζει αγροτικό δρόμο. Πλησίασα και παρατήρησα μέσα μήπως κρυβόταν κανένα φίδι ή σκορπιός και είδα το περδικόπουλο να έχει γυρίσει ανάποδα, να κρατά στα ποδαράκια του, λίγα ξερά χορταράκια και καθόταν λαγιασμένο. Βγάζω την μπλούζα μου σκεπάζω το δοχείο το παίρνω και στην συνέχεια ακολουθώ την διαδρομή για την επιστροφή στο αυτοκίνητο, περίπου την απόσταση των 100 μέτρων. Καθ’ όλη την διαδρομή το περδικόπουλο τσίριζε και ένας γονιός με ακολουθούσε με κοντινά πετάγματα. Φθάνοντας στο αυτοκίνητο έδεσα το περδικόπουλο από το ποδαράκι του με ένα μικρό σχοινάκι. Η χρονική στιγμή που χρειάστηκε να το δέσω, διαπίστωσα στα χέρια μου να περπατάνε ψείρες όπως αυτές στις όρνιθες. Αμέσως κατέβηκα στην πόλη πήρα ψυρόσκονη έριξα σ’ όλο το σώμα του και ακολούθως το αιχμαλώτισα σ’ ένα κλουβί, δίνοντας έτσι την ευκαιρία να απαλαγεί από τα ενοχλητικά παράσιτα. Στην αρχή καθόταν σε κατάσταση οκνηρίας και μη εγρήγορσης και στην συνέχεια άρχισε να ξεθαρένει να ξύνεται και να τινάζεται. Δεκάδες ψείρες έπεσαν και γέμισαν το κλουβί. Το απόγευμα κατευθυνθήκαν μαζί με το θείο με ΚΙΜΩΝΑ στην περιοχή που γνωριστήκαμε με το φτερωτό φίλο μου παίρνοντας μαζί μου και αρκετή μειρόσκονη. Συμπωματικά βρήκα στην περιοχή και τον θηροφύλακα της περιοχής συγγενή από την μάνα μου και του διηγήθηκα το περιστατικό. Πήρα στα χέρια μου από το κλουβί το μικρό περδικόπουλο και το κρατούσα στα χέρια μου και αυτό έδειχνε, ξεθαρρεμένο και ζωηρό, για να του χαρίσω την ελευθερία του. Καμμία διακοσαριά (200) μέτρα πιο κάτω βλέπω ένα γεράκι από ψηλά να ορμάει σαν σαΐτα διασχίζοντας τον αέρα, αφήνοντας έναν χαρακτηριστικό ήχο για να αρπάξει κάτι. Το ενδιαφέρον μου επικεντρώνεται εκεί και ξαφνικά βλέπω δυο πέρδικες να σηκώνονται γρήγορα και να φεύγουν να χωθούν στα βράχια μιας απότομης βουνοκορφής. Άρχισα να φωνάζω και να ρίχνω πέτρες και να προσπαθώ να πλησιάσω στο σημείο απογείωσης των περδικών, αποτρέποντας έτσι και την αρπαγή κάποιας πέρδικας. Κάθισα εκεί γύρω στο 15λεπτο χωρίς να κάνω θόρυβο όταν αντίκρισα να έρχονται τα δυο πουλιά. Συνέβαλα λίγο προς αυτό με το τσίριγμα του περδικόπουλου. Φθάσανε τρομαγμένες και με μια αυταπάρνηση, μη λογαριάζοντας τον κίνδυνο για την ζωή τους, πετούσαν πολύ κοντά γύρω μου για να προσεγγίσουν το μικρό τους. Πείσθηκα ότι εκεί γύρω βρισκόταν και η υπόλοιπη οικογένεια. Χαϊδευσα το φτερωτό μου φίλο του ξαναέριξα ψειρόσκονη και το άφησα στη γη και στην φύση, βάζοντας τα δυνατά της να τον φιλοξενήσει αφού μόνο αυτή ξέρει να παράγει τα αγνά υλικά της. Δεν παρέλειψα να σκορπίσω αρκετή ψειρόσκονη σε μία ορισμένη ακτίνα, εκεί που έβλεπα, από τα ίχνη ότι καθόντουσαν οι πέρδικες να κουρνιαχτοαμμολοτρουθούν για την καταπολέμηση της διφθερίτιδας.

Σε όλα τα νησιά του Αιγαίου, του Ιονίου και στην Αττική διαβιώνει η νησιώτικη πέρδικα (τσουκάρι). Η νησιώτικη πέρδικα φέρει φορεσιά ΞΕΘΩΡΙΑΣΜΕΝΗ. Έχει και αυτή κόκκινα πόδια και μύτη και οι μαύρες πινελιές που έχει τα πλαϊνά της είναι λεπτομέρειες αλλά και πιο κοντινές η μια στην άλλη, ενώ το μαύροπεριδέραιο κατεβαίνει πιο χαμηλά στο στήθος της. Χαρακτηριστικά διάφορα σε σύγκριση με την πετροπέρδικα είναι το λάλημα της, που είναι σαν κακάρισμα όρνιθας, κααρκα..

Η Τρίτη πέρδικα που ζει στην χώρα μας είναι η καμπίσια ή πεδινή, όπου ζει στο φυσικό περιβάλλον των λιβαδιών, των κάμπων και στις πλαγιές ευκολοπατημάτων, χωματοβουνών της βόρειας Ελλάδας.

Η πεδινή είναι μικρότερη από τις δύο ξαδέλφες της, με φορεσιά μολυβένια, γκρι φωτεινού χρώματος με σκούρα σταχτιά πόδια, σταχτόμαυρη μύτη, με ένα απαλό πορτοκαλί χρώμα, στο κεφάλι της και ιδίως γύρω στα μάτια της, ενώ στη μέση του στήθους της φέρει καφέ μαύρο μπάλωμα. Από τις πεδινές κράζει μόνο το αρσενικό, στην περίοδο φωλεοποίησης, το πέταγμα είναι το ίδιο βαρύ και συνοδεύεται από το τρανταχτό πρρρ σ’ όλες τις ποικιλίες. Η πεδινή χαίνετε εύκολα πίσω από κάποιο λοφάκι η πίσω από φράκτες φυσικούς, από αγκάθια ή σκούπες, σιτηρά και καλαμπόκια και προσαρμόζεται εύκολα στα εδάφη με καλλιέργειες. Είναι πουλιά μονογαμικά και την άνοιξη ζουν σε ζευγάρια όπου παραμένουν μαζί από την γέννηση και ανάπτυξη των μικρών τους, δημιουργώντας ένα ενωμένο κοπάδι μέχρι την άνοιξη, που θα δημιουργηθούν τα νέα ζευγάρια. Από μελέτες διαπιστώθηκε ότι την ανοιξιάτικη περίοδο δεν δημιουργείται πρόβλημα στην πεδινή πέρδικα και είναι το ιδανικότερο θήραμα για την εκπαίδευση του σκύλου, γιατί τα πουλιά δέχονται την φέρμα λόγω των καλών κλιματολογικών συνθηκών που επικρατούν στις περιοχές που διαβιώνει οι οποίες βοηθούν τις οσφραντικές ικανότητες της σκυλουφέρμας. Στην πατρίδα μας το κυνήγι της πεδινής απαγορεύεται άλλα είναι ένα θήραμα που την άνοιξη πραγματοποιούνται ανοιξιάτικοι αγώνες κυνηγούν καθώς κα το πρωτάθλημα για την αξιολόγηση κυνηγετικών ικανοτήτων.


Δημήτρης Μίχος

Web site designed by George Charalampidis © 2006 ™